In 5 stappen naar je ware aard | Hoe leer je vaardig werken met emoties | Zijn & Worden

We hebben geleerd om niet uit onze slof te schieten als we boos zijn. Dat blijkt erg nuttig om goed te kunnen overleven in een relatie of samenleving. Maar het onderdrukken van een emotie zoals bijvoorbeeld boosheid heeft behoorlijke gevolgen voor je welbevinden: de krachtige en heldere energie die je kunt gebruiken om iets constructiefs mee te doen, zet zich als het ware vast. Als de boosheid niet wordt vrijgespeeld en herkend voor wat het werkelijk is, bouwt zich een lading op die later op een ander moment alsnog kan opvlammen. 

Vaardig werken met emoties als boosheid – maar ook met bijvoorbeeld schrik, hechting, angst en verdriet – is een hele kunst en vraagt veel beoefening. Als we wat dieper kijken zijn we niet zo vaardig als het om emoties gaat. Emoties worden vaak gezien als een obstakel, als iets ongemakkelijks waar we vanaf willen. Meestal worden emoties onderdrukt of gebeurt juist het tegenovergestelde; we verdrinken erin. 

Emoties als kans

Binnen mijn praktijk werken we vanuit de Zijnsgeoriënteerde visie en methode met emoties. Dit betekent dat we emoties niet zien als een obstakel of sta-in-de-weg, maar als een prachtige kans om onze presentie en vrijheid te hervinden. Hoe dan?   

Emoties zijn in het algemeen een afweer tegen ‘hoe het is’. Als je bijvoorbeeld boos bent, kan dat komen omdat je het niet eens bent met de gang van zaken en je de situatie anders wilt. Vaak komt daar ook onmacht bij kijken. Onze boosheid is dan een poging de situatie – of de ander – alsnog naar onze hand te zetten. Als je de boosheid uitleeft naar de ander, doet dat de situatie en relatie geen goed. Als je de boosheid onderdrukt evenmin. Neerslachtigheid en depressie is dan vaak het gevolg.

Op deze manier met boosheid omgaan heeft niet alleen gevolgen voor de relatie of situatie, maar ook voor je welbevinden. Je schiet in een kramp, gaat lopen malen, verliest je presentie en allerlei scenario’s passeren de revue: ‘had ik maar zus of zo’, ‘als dit of als dat’, enzovoorts. Vroeg of laat gaat de boosheid wel weer liggen en is er weer rust. Totdat het weer oplaait in vergelijkbare situaties.

Het ligt op de loer dat je situaties waarin boosheid getriggerd kan worden, wilt vermijden of voorkomen. In zo’n schijnbare rustperiode lijkt het goed met je te gaan, maar er is iets wat in de weg staat van een authentiek Vrij leven.

Hier een paar punten die je kunnen helpen als je hiermee te maken hebt.

Waar te beginnen? Het herkennen van deze punten is al een goed begin!

 

1. Wees aanwezig 

We kunnen leren om volledig aanwezig te zijn en te ontspannen in hoe het is in plaats van hoe we willen dat het is. Daar waar we niet aanwezig zijn krijgen verhalen en emoties vat op ons en bepaalt het ons doen en laten. Present zijn is een vaardigheid op zich. Let maar eens op hoe lastig het is om aanwezig te zijn en te ontspannen als ergens door van slag bent. De komende tijd ga ik hierover meer artikelen en video’s van sessies uitbrengen. 

2. Herken je interpretaties

Naast dat we kunnen leren volledig present te zijn, hebben we ook de mogelijkheid te doorzien welke aannames actief zijn en deze te doorzien als wat je ‘gelooft’ over jezelf en de situatie. We kunnen ontdekken dat alles interpretatie is. We lijden meestal niet aan de situatie, maar aan onze interpretatie ervan. Als ik bijvoorbeeld te horen krijg van een vriendin dat ze geen zin heeft om vanavond met mij af te spreken, kan ik zomaar van slag zijn. Als ik wat dieper kijk komt dat helemaal niet door wat ze zegt, maar doordat ik dat interpreteer als: ‘zij wil me niet zien omdat ze me niet leuk vindt, ze wijst me af’. Dit is wat ik onbewust geloof en het is precies deze interpretatie die me dan van slag maakt.

Het zijn deze interpretaties en bijbehorende verhalen die emoties opwekken en aanjagen. Als we leren dit te doorzien als ons eigen spel van interpretaties zullen we minder of helemaal niet gevangen zitten in de dynamiek ervan.

3. Ervaar de helderheid 

Vanuit de helderheid waarin al die interpretaties zich plaatsvinden, ben jij nog steeds present. Als je dit herkent zullen de verhalen de emoties niet langer aanjagen, waardoor er rust en welbevinden is. Ook geeft het een enorme helderheid die ons in staat stelt de dingen te zien zoals ze zijn in plaats van wat we geloven dat ze zijn. Dat is niet altijd gemakkelijk, maar wel veel dichter bij ons zelf! 

4. Zie de kwaliteiten van de emotie  

Als we aanwezig zijn in hoe het is, dingen helder kunnen zien zoals ze zijn geeft dit ons de mogelijkheid om ook met de emoties zelf aan de slag te gaan. In emoties ligt een enorme hoeveelheid energie en kwaliteiten besloten. Je kunt dat vergelijken met de beeldspraak met ijs. IJs is bevroren water. Alle kwaliteiten van water liggen gewoon nog in het ijs besloten. Als we het ijs laten smelten komt de helderheid, stroming en de vloeibaarheid van water weer tot leven. Bij emoties werkt dit ook zo.

Emoties zijn het gevolg van onze interpretaties en herbergen verdediging of defensie in zich. Als we niet aanwezig zijn bij onze emoties en de verhalen eromheen niet herkennen, hebben emoties een verstorend karakter. Vrijheid, ontspanning en welbevinden zijn dan ver te zoeken. Emoties kun je zien als bevroren energie en kwaliteiten die weer vrij komen als je ze kunt laten smelten. Wat mij betreft is er weinig mooier dan dat. Vele studenten die dit hebben meegemaakt kunnen dit beamen.

5. Herken je ware aard

Onze ware aard is vrij, open en stralend. Als we dit herkennen is er vitaliteit, openheid, rust, helderheid en welbevinden. We zijn dan volledig thuis in wie we zijn. Dat was altijd al zo, ook al herkenden we dit niet. Want als onze verhalen, emoties en reactiviteit voorop staan, raakt dit zicht versluierd, net als bij de wolken voor de zon. Deze versluiering wordt dan onze leefwereld en daarmee reduceren we onszelf enorm. 

Door vaardig te werken met emoties kunnen we ons vrije, open aard makkelijker herkennen en zo recht doen aan wie we zijn en wat we willen. Het werken met de hitte en onmiddellijkheid van emoties biedt ons de kans om te zien wat we met ons leven of de situatie willen. Onze vormkracht wordt wakker en stelt ons in staat helder richting te geven aan ons leven en om ons authentiek en waardig in relaties te begeven. 

Hoe leeft dit bij jou?

Ik hoop je hiermee geïnspireerd te hebben, maar er valt nog zo veel te nuanceren! Dit zijn alvast een paar kernpunten waar je al behoorlijk mee aan de slag kunt. De komende tijd zullen er meerdere artikelen of blogs verschijnen waarin ik dieper op de werkwijzen van Werken met emoties zal ingaan. Stel vooral vragen over dit onderwerp of reageer hieronder, dan schrijf ik er wellicht een artikel over! 

Michael 

 

PS: In September 2020 start de jaartraining over dit onderwerp. Meer weten? Kijk hier: Jaartraining Werken met emoties

PSS: Binnenkort kan je een avondje online proeven aan deze werkwijze, en ook je vragen stellen. Zie het event: In gesprek met Michael Steinau | Online op donatie | Thema: omgaan met emoties