Inleiding

Dit artikel is de eerste in een reeks over de ontdekking en herkenning van je ‘ware natuur’.  Een ander woord voor ware natuur is Zijn. Je ware natuur ligt voorbij vorm, denken, geschiedenis, tijd, concepten en ervaringen. Het is voorbij je kleine ‘ik ’. Toch is het er ook niet van afgescheiden. Op een bepaalde manier is je ‘ware natuur’ ondefinieerbaar en en toch is het zo eigen, zo dichtbij en valt er veel over te zeggen en in te ontdekken. Een manier om dit te leren begrijpen is het voorbeeld van de spiegel en de reflecties in de spiegel.

De spiegel heeft de potentie dat alles erin kan verschijnen. De spiegel is om die reden ruimer dan wat erin verschijnt. Toch zullen we, als we in de spiegel kijken, ons vooral bewust zijn van wat er verschijnt. In plaats van bewust te zijn van (de potentie van) de spiegel zelf. Een ander voorbeeld is de blauwe hemel en de wolken. Als er wolken aan de hemel verschijnen zullen we vooral gefocust zijn op de wolken, op de vormen en niet zozeer op de veel ruimere achtergrond. Als het wolkendek de hele achtergrond bedekt ‘vergeten’ we zelfs de blauwe hemel omdat we haar niet meer zien.

Wakkerte

In dit artikel zal ik beschrijven hoe je gedachten kunt vertragen en tot rust kunt brengen. Ik beschrijf vervolgens ook hoe er gaten ontstaan in het wolkendek van gedachten. Hierdoor kun je ontdekken  dat daar een onbegrensde ruimte ‘achter’ ligt met een onbeperkte potentie. Ik gebruik daar het principe van wakkerte en de wakkerte – meditatie voor.

Onze dagelijkse manier van leven is bijna altijd georiënteerd op tijd. Bewust of onbewust zijn we bijna altijd op weg en zijn we gericht op het verleden en / of de toekomst. Zo leven is een vorm van overleven. Ofschoon dit deel uitmaakt van de cultuur waar we in leven en het ook zijn waarde heeft, slaan we zo ook iets over. We slaan ‘hier en nu’ (of Zijn) over.

Als we ‘hier en nu’ zijn is er een sfeer van rust, ruimte, ontspanning, vreugde, schoonheid, helderheid, zorgeloosheid en gemak. Deze sfeer raakt snel uit beeld als we steeds maar op weg of onderweg zijn. Als we eenvoudigweg Zijn, zijn deze kwaliteiten spontaan aanwezig. Dat is heel eenvoudig maar we hebben het afgeleerd. Soms lukt het eventjes maar voor we het weten zijn we weer ‘op weg’ naar anders, beter, mooier etc.

Een manier om dit ‘op weg zijn’ te doorbreken is het principe van ‘wakkerte’. Wakkerte betekent dat je jouw investering in het verleden of de toekomst onderbreekt en ‘hier’ bent. Een soort mindfulness dus. Één van de manieren dit te leren is de ‘wakkerte – meditatie’.

In de wakkerte – meditatie leer je de vaardigheid om met je aandacht hier te zijn en hier te blijven. Normaal gesproken zijn we vaak afgeleid en gaat onze aandacht alle kanten op. We zijn dan rusteloos. Als je gewoon gaat zitten en niets doet kun je dat al snel opmerken. In het Boeddhisme wordt dit ook wel ‘monkey – mind’ genoemd, de aapjes geest. Net als een aapje van de hak op de tak springt doet onze aandacht dat ook. Je wordt zo geleefd, bepaald en aangestuurd door je gedachten (en bijbehorende gevoelens). Een ander aspect is dat we zoveel gedachten hebben dat onze innerlijke ruimte erdoor bezet raakt. Het gevolg is onrust, spanning, kramp en stress.

 

Wakkerte – meditatie

Deze meditatie gaat als volgt: je gaat rechtop zitten op een stoel of meditatiekussen, het liefst met de ogen open. Je laat je ogen rusten voor je op de grond, met je hoofd rechtop. De eerste aanwijzing die ik geef bij de wakkerte – meditatie is om je aandacht te laten rusten op de ademhaling. Je hoeft niets met je adem te doen of eraan te veranderen maar je slaat hem alleen maar gade. De ademhaling is altijd hier en nu. Je kunt niet op de adem van gisteren of morgen letten. Je aandacht op de adem laten rusten is dus ook je aandacht in het hier en nu brengen.

Ofschoon dit een vrij eenvoudige opdracht is blijkt het in de praktijk niet altijd makkelijk te zijn. Na kortere of wat langere tijd zul je ineens opmerken dat je aandacht ‘vertrokken’ is en dat je afgeleid bent. Meestal betekent dit dat je aandacht verschoven is van de adem naar gedachten. Die gedachten vormen een soort van treintje waarop je aandacht is mee gesprongen en voert weg van hier en nu. Iets anders wat je kunt opmerken is hoeveel gedachten er zijn of hoe dominant ze zijn.

Dit is een belangrijk moment omdat je gaat zien hoe je steeds afgeleid bent of raakt. Dit is niet alleen tijdens de meditatie zo maar ook in je dagelijks leven en zo raakt je aandacht en energie versnipperd. Wat je vervolgens doet is jezelf uit die afleiding terug te halen. Steeds als je opmerkt dat je afgeleid bent van de ademhaling zeg je ‘stop’  en breng je je aandacht terug naar de ademhaling en dus terug naar ‘hier zijn’. Door dit telkens weer te doen word je steeds sneller bewust van afgeleid zijn en steeds vaardiger in het terughalen van je aandacht. Je zult ook merken dat je steeds langer je aandacht bij de adem kunt houden.

Dit heeft een weldadig en rustgevend effect omdat vroeg of laat de niet aflatende stroom van gedachten begint te kalmeren en te vertragen. Soms zijn gedachten zelfs tijdelijk afwezig. Er ontstaat rust, ontspanning en ruimte en je presentie en energie nemen toe. Ofschoon dit al fantastisch en waardevol is en tevens ook een belangrijke vaardigheid, is dit niet het eindstation.

Je moet namelijk moeite doen om dit te bewerkstelligen en zo gauw je die moeite los laat zullen gedachten terugkeren en makkelijk weer de overhand kunnen krijgen. Daarom is het belangrijk dit vaak en regelmatig te oefenen maar nog belangrijker is dat je naast de formele meditatiesessies het dagelijks leven gaat gebruiken om dit verder te oefenen en integreren zodat het een gewoonte wordt.

 

Ruimte tussen gedachten

Ofschoon het vertragen of zelfs afwezig zijn van gedachten een geweldig resultaat is is het niet een doel op zich binnen het aanbod van Zijn en Worden. Het is een vaardigheid die je in staat stelt tot verdere verdieping en verkenning van wie je bent. Doordat gedachten tot stilstand komen ontstaan er gaten of ruimte tussen gedachten. Die gaten zijn er altijd maar door de snelheid en hoeveelheid van gedachten merk je dit niet op. Als je deze ruimte begint op te merken is dat een belangrijke ontdekking. Deze ruimte is stil, onbegrensd, vrij en roerloos. Er is hier ook een presentie, een aanwezigheid.

Het vormt een soort achtergrond die onze basis en oorsprong is. Net als de spiegel de achtergrond vormt voor de reflecties die erin verschijnen. De spiegel wordt niet gehinderd door wat erin verschijnt en is om die reden vrij. Op dezelfde wijze wordt deze ruimte niet gehinderd door de gedachten en aannames die erin verschijnen. Rustend in deze ruimte en als deze ruimte bent je ten diepste vrij en zorgeloos. Deze ruimte wordt in het Boeddhisme ook wel ‘Leegte’ genoemd en is een aspect van jouw ware natuur. Het is alsof we met een ruimteschip van aarde opstijgen en het heelal ingeschoten worden. Een nieuwe wereld gaat voor je open.

 

Zelf oefenen

Wat je zelf al kunt doen is gaan zitten zoals ik beschreven heb. Je brengt je aandacht naar de adem en volgt met je aandacht de adem. Als je aandacht daar weg is breng je hem weer terug. Belangrijk is dat je niet van je gedachten af wilt komen want dan nemen ze alleen maar toe! Als de gaten ontstaan ben je daar en ontspan je.

Ik raad je aan in het begin niet langer dan 5 minuten te oefenen. Het liefst een paar keer achter elkaar of vaker op één dag. Na een poosje kun je 10 of 15 minuten oefenen. Belangrijk is dat je dit bijna elke dag doet, dat werkt het beste. Afhankelijk van je capaciteit zul je na een dag, week of paar weken opmerken dat je vaardiger wordt en dat je merkt dat je gedachten vertragen of afwezig zijn en dat er rust is. Wel zijn er allerlei obstakels en aanwijzingen die per persoon wisselen. Ook zijn er nog allerlei vervolgstappen te maken vanaf dit punt.

 

Tot slot

Met je aandacht in het ‘hier en nu’  zijn is weldadig. Jezelf kalmeren is een geweldig instrument. De ‘Leegte’ ontdekken is heel belangrijk maar ook niet het eindstation. Het is nog niet je ware aard. Het maakt deel uit van je ware aard. Al deze aspecten zijn als het ware voorwaardenscheppend voor verdere ontdekking en integratie van wie jij ten diepste bent. Om te rusten in Zijn. In het volgende artikel zal ik hier verder op ingaan. Dan zal ik ook het verschil beschrijven tussen meditatie en contemplatie.

De inhoud van dit artikel en ook de komende artikelen zullen ruimschoots aan bod komen tijdens de retraite en trainingen van Zijn en Worden. Nieuwsgierig? In onderstaande video vertelt Michael je meer over wakkerte en de komende artikelen.

De volgende retraite van Zijn en Worden is op 24 oktober.

Dit artikel is geschreven door Michael Steinau. Zijn inspiratie komt voort uit Zijnsoriëntatie en Dzogchen (Tibetaans Boeddhisme). Het doorgeven van deze inspiratie is zijn missie.

Wil je meer weten?

Michael Steinau

Vind je dit artikel interessant?

 

Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief!

Je ontvangt dan de nieuwste artikelen en activiteiten in je mailbox.

Je inschrijving is gelukt, je hoort binnenkort van me!

Pin It on Pinterest

Share This